Gemengd Koor S-A-B
Gemengd Koor S-A-B: Moet je dan veel aan muzikaliteit inleveren?
Veel gemengde koren hebben een chronisch tekort aan mannen. Het is dan vaak moeilijk om een stevige tenor- en/of een diepe bas te vormen. Uiteindelijk zijn er per partij nog maar twee of drie stemmen over en die kunnen hun partij ten opzichte van de overvloed aan vrouwenstemmen niet meer vasthouden.
De dirigent stelt het bestuur voor om driestemmig te gaan zingen: S-A-B ( sopraan, alt en bariton ). Dus met nog maar één mannenpartij. Nu weet iedereen die een beetje thuis is in de koormuziek, dat er in verhouding niet veel muziek bestaat voor deze koorsoort. Hoewel sommige uitgeverijen in de markt springen en steeds meer driestemmige muziek uitgeven.
Sommige koorleden vragen zich af, of er nu ook iets mist: Er zijn nu maar drie stemmen meer. Klinken de accoorden nog wel 'vol'? Een stukje theorie. Gewone accoorden bestaan uit drieklanken. Bij alle vierstemmige muziek ( we hebben het even niet over septimeaccoorden ) wordt één van de accoordtonen verdubbeld om een accoord van vier tonen te krijgen. Bijv. We hebben de drieklank c-e-g. We moeten een toon twee keer gebruiken /verdubbelen, anders hebben we geen vier tonen, voor elke stemsoort een. We maken het accoord c-g-e-c en gebruiken in dit geval de c twee keer: Een lage c voor de bas, een hoge voor de sopraan. De alt krijgt de e en de tenor de g. Wanneer we nu niet vier- maar driestemmig zouden willen zingen, verdubbelen we dus gewoonweg één van de drie tonen niet. Het accoord c-e-g blijft dus bestaan. S-A-B-zingen kan dus zonder verlies aan 'mooi klinkende accoorden'.
In de praktijk worden door dirigenten vierstemmige zettingen vaak bewerkt en driestemmig gemaakt. De beide binnenstemmen ( tenor en alt ) worden vaak getransformeerd tot één stem. De bas blijft zo veel mogelijk origineel. Dit lukt natuurlijk niet altijd en dan worden er andere oplossingen gezocht. Het beste is een originele driestemmige zetting te maken. Dan kun je veel beter letten op dingen als stemvoering e.d.
Omdat je met een driestemmige zetting minder mogelijkheden hebt om een mooie stemvoering te krijgen, valt het op dat vooral de alt een behoorlijk springende melodielijn heeft. Maar die weten daar meest wel raad mee.
Een laatste mogelijkheid is: Laat de vierstemmige zetting zoals die is en laat alle heren (als ze het kunnen halen) tenor zingen. De piano / het orgel neemt dan de baspartij voor zijn rekening. Zitten bij de heren veel lage stemmen, dan kunnen ze allemaal bas zingen. Nadeel: Je hebt dan altijd begeleiding nodig omdat er anders een stem mist en de accoorden niet volledig zijn en klinken.