Eenvoudige muziekleer
Eenvoudige muziekleer
Ik zing gewoon de tekst die er staat, het notenschrift begrijp ik niet zo goed
Veel koorzangers hebben nooit muziekles gehad. Het is voor hen heel moeilijk de geheimen van een muziekstuk / een partituur te doorgronden. Men kent na veel oefenen misschien zijn partij uit het hoofd. Dit gaat grotendeels via het lezen van de tekst. Het notenschrift geeft weinig hulp en is soms meer een last. 'Waar heeft de dirigent het eigenlijk over?' 'Toe dames, ik zei al twee keer, sopranen en alten beginnen in het tweede systeem, maat 26, met opmaat!?"
Ik wil proberen in deze rubriek aan de hand van o.m. fragmenten van koorstukken diverse aspecten van de muziekleer op een eenvoudige manier uit de doeken te doen. Ik zal proberen ook zoveel mogelijk aan de hand van afbeeldingen dingen uit te leggen. Dit zal systematisch en vrij langzaam gebeuren.
Vragen en opmerkingen zijn van harte welkom via een e-mailtje of een telefoontje ( zie Contact )
NOTENBALK, G- of VIOOLSLEUTEL, F-OF BASSLEUTEL, NOTENNAMEN
Eén enkele noot kan ons veel vertellen. 1. De hiernaast getoonde noot is een G en die geeft een bepaalde toonhoogte aan. Maar deze noot kan ons meer duidelijk maken. 2. Deze zwarte, dichte noot heet een kwartnoot en duurt (meestal) 1 tel. Je kunt dus zeggen, dat een noot vertelt hoe HOOG je deze moet zingen en hoe LANG je hem aan moet houden. Het gaat om toonhoogte en notenwaarden (en dus ook om 'toonlengte'). We gaan ons daarom focussen op deze twee begrippen: TOONHOOGTE en TOONLENGTE. Opm.: Ga zo nu en dan ook eens terug om het voorafgaande te herhalen.
1. TOONHOOGTE ( en de plaats van de noten in de notenbalk )
De toonhoogte van een noot kun je aflezen aan de plaats waarop een noot op de notenbalk staat. Meerdere noten achter elkaar vormen een melodietje. Hieronder zien we de toonladder van C.
Een noot staat door een lijntje heen of tussen twee lijntjes in. Zo kun je op een notenbalk van 5 lijntjes veel verschillende noten bergen. De zwarte, dichte noot van de eerste afbeelding was zoals gezegd dus een G. Het middelpunt van de getoonde sleutel op deze notenbalk ( waar de passerpunt zou kunnen staan ) geeft de G aan: We noemen dit dan ook een G-sleutel. De sopranen en alten zingen hun partij van een notenbalk met zo 'n G-sleutel. * Elke noot heeft een naam. De eerste zeven letters van het alfabet worden daarvoor gebruikt. Na een G komt dus weer de A, enz. Er kunnen natuurlijk nog meer noten op een notenbalk staan. Naar boven en naar beneden kun je er nog een aantal bijdenken. De hoogste noot voor een sopraan ligt in doorsnee-muziek net op het bovenste lijntje van de notenbalk en is een G.
Hierboven zien we een dubbele notenbalk. Deze komt vaak voor in de koormuziek. De bovenste balk is bedoeld voor de sopranen en alten. Dat hebben we net gezien. De tenoren en bassen hebben vooraan op hun notenbalk een andere sleutel n.l. de F-sleutel. Tussen de twee stipjes rechts van de sleutel staat de F-noot. We kunnen met behulp van het getekende klavier zien hoe elke noot op beide notenbalken heet. Let op de middelste noot : de midden C. Vroeger als je les had op een harmonium zei de leraar: Zet de duim op de C bij het sleutelgat. Die C kon elke leerling vinden. Het is gemakkelijk om van elke noot de naam te weten, maar we zingen natuurlijk niet op letters. Het is handig te weten, als de dirigent zegt, de bassen moeten die lage G wat hoger intoneren, welke noot hij bedoelt. Zo, dit was eerst genoeg over notenbalken, sleutels en notennamen. Zijn er misschien vragen?
2. NOTENWAARDEN ( en hoelang een noot precies duurt )
In een koorstuk zie je open noten met of zonder stok. Je ziet ook zwarte, dichte noten met één of meer vlaggetjes of zelfs vier zwarte noten aan elkaar vastgeketend met een balkje! Wat ingewikkeld! Wat betekent dit allemaal?
Eenvoudige muziekleer